पुल निर्माणमा भारतीय अवरोध

राजविराज — नेपाल–भारत सीमा क्षेत्रअन्तर्गत सप्तरीको बेल्ही भन्सार कार्यालयनजिकको मितेरी चचरी पुल (बाँसको पुल) निर्माणमा भारतीय सशस्त्र सीमा बल (एसएसबी) ले अवरोध गरेको छ । सीमा क्षेत्रमा निर्माण गर्न नदिने भन्दै भारतीय सुरक्षाकर्मीले रोक लगाएपछि सर्वसाधारण पानीको बहावमा जोखिम मोलेर वारपार गर्न बाध्य छन् ।

नेपाल–भारत सीमा क्षेत्रमा पर्ने सप्तरीको तिलाठी कोइलाडी–१ भन्सार चोकस्थित बाँसको पुल रहेको स्थान । तस्बिर : अवधेशकुमार झा/कान्तिपुर
नेपाल–भारत सीमाअन्तर्गत सप्तरीको तिलाठी कोइलाडी–१ भन्सार चोकस्थित उक्त नाकाबाट दैनिक सयौं नेपाली र भारतीय आउजाउ गर्छन् । दशगजाबाटै खाँडो र जिता नदीको पानीको बहावसमेत आउने गरेको छ । ४० वर्ष अघिदेखि उक्त स्थानमा वारपार गर्न चचरी राखिएको थियो । बर्सेनि उक्त चचरी मर्मत गर्ने गरिन्थ्यो ।

तीन महिनाअघि चचरी भत्केपछि नयाँ बनाउन लाग्दा भारतीय सुरक्षाकर्मीले अवरोध गरेका हुन् । भारतीय पक्षबाट अवरोध भएपछि ज्यान जोखिममा राखेर पानीमै आउजाउ गर्नुपर्ने अवस्था रहेको स्थानीय देवनारायण यादवले बताए । ‘वर्षौंदेखि उक्त स्थानमा चचरी थियो । अहिले फेरि निर्माण गर्न लाग्दा भारतीयले अवरोध गरिरहेका छन्,’ सीमा रक्षकसमेत रहेका देवनारायणले भने, ‘चचरी नहुँदा दुवैतर्फका सर्वसाधारण समस्या झेलिरहेका छन् ।’ खाँडो र जिता नदीको बहाव सीमाको दशगजा भएरै बग्ने गरेको र चचरीसमेत नहुँदा ओहोरदोहोर गर्नेले निकै सकस भोग्नुपरेको उनले बताए ।

नेपालतर्फ सप्तरीको सीमावर्ती क्षेत्रका बासिन्दाले दैनिक उपभोग्य वस्तुको खरिद–बिक्री गर्ने प्रमुख बजार भारतको कुनौली नै हो । दैनिक सयौंको संख्यामा नेपाली पारिको बजार र आफन्तकहाँ जाने तथा भारतीय पनि नेपाल आउँदा यही नाकाको प्रयोग गर्ने गर्छन् ।

तीन महिनाअघिसम्म उक्त स्थानमा बाँसको पुल रहेको र क्षतिग्रस्त भएपछि नयाँ बनाउन खोज्दा भारतीय सुरक्षाकर्मीले रोकेको सशस्त्र प्रहरी बल गण नम्बर ६ का सशस्त्र प्रहरी उपरीक्षक राजु श्रेष्ठले बताए । ‘भारतीय सुरक्षाकर्मीले माथिल्लोस्तरमा जानकारी गराउने र त्यहाँबाट आदेश आएमात्र बनाउन दिने भनेका छन्,’ उनले भने ।

‘मितेरी चचरी नहुँदा अहिले सर्वसाधारणलाई ओहोरदोहोरमा निकै समस्या भएको छ,’ तिलाठी कोइलाडी गाउँपालिकाका अध्यक्ष सतीशकुमार सिंहले भने, ‘भारतीय सुरक्षाकर्मीले रोक्दा समस्या बेहोर्नु परिरहेको छ ।’ प्रमुख जिल्ला अधिकारी जनार्दन गौतमले सीमा क्षेत्रमा पुल नहुँदा वारपार गर्न निकै समस्या भएको बताए । ‘एसएसबीको अवरोधबारे भारतको सुपौल जिल्लाका डीएमसित छलफल गरी निकास निकाल्ने प्रयासमा छौं,’ उनले भने ।a